FOBIE
Psycholoog Maarkedal fobie
Ervaar je een sterke, aanhoudende angst voor een voorwerp of situatie? Als psycholoog in Maarkedal help ik je met Cognitieve gedragstherapie en exposure om die fobie stap voor stap te verminderen.
Op deze pagina lees je herkenningspunten, behandelopties en praktische oefeningen. Maak een afspraak voor een intake of lees verder.
WAT IS EEN SPECIFIEKE FOBIE
Iedereen is wel eens ergens bang voor. Die angst beschermt ons door te waarschuwen voor gevaren. Maar, als die angst erg groot wordt, kan er sprake zijn van een specifieke fobie.
Bij een specifieke fobie heb je een heftige angst voor een specifieke situatie, gebeurtenis, voorwerp of dier. Bijvoorbeeld een angst voor spinnen of bloed prikken. Hoogtevrees of de tandarts. Zelfs het denken aan datgene waar je bang voor bent zorgt voor angstige gevoelens.
Vaak weet je dat die angst eigenlijk niet nodig is, maar toch krijg je het niet onder controle.
WAT VOEL JE ?
Je bent extreem bang voor (de gedachte aan) een specifieke situatie, gebeurtenis, voorwerp of dier.
Je vermijdt waar je bang voor bent.
Wanneer je in aanraking komt met je angst krijg je hartkloppingen, ga je zweten en trillen – je wordt duizelig of misselijk – je valt flauw (vooral bij bloed- of injectiefobie)
HOE ONTSTAAT EEN SPECIFIEKE FOBIE ?
Zoals bij de meeste psychische stoornissen is er vaak geen duidelijke specifieke oorzaak om aan te wijzen. Een specifieke fobie kan soms beginnen na een schokkende gebeurtenis. Vaak al in je kindertijd.
Als je als kind bijvoorbeeld bent aangevallen door een hond, kan je extreem angstig worden voor honden. Maar ook het zien van iets spannends, of erover horen, kan leiden tot een specifieke fobie.
Soms weet je als volwassene niet meer waarom je angstig bent geworden voor iets. Soms speelt de omgeving waarin je bent opgegroeid een rol. Wanneer je ouders ergens bang voor waren, kan je dit hebben overgenomen.
De angst zorgt ervoor dat je situaties uit de weg gaat. Dat heet vermijding en het is een begrijpelijke reactie. Want het geeft op korte termijn ontspanning en rust. Maar op de lange termijn is dit vermijdingsgedrag schadelijk. Het zorgt er namelijk voor dat de angst blijft bestaan en zelfs kan toenemen.
Je krijgt zo geen kans om te ontdekken dat niet gebeurt waarvoor je bang bent. Bijvoorbeeld dat er niets naars gebeurt wanneer er een hond langsloopt of je een naald ziet.
Bij het ontstaan en blijven bestaan van angst zijn gedachten belangrijk. Angst zorgt er namelijk voor dat je het gevaar groter inschat dan het echt is. Bij een hond kan je bijvoorbeeld denken dat het dier zal bijten, terwijl de kans daarop maar heel klein is. Je kan zo in een negatieve spiraal terecht komen. Hierdoor blijft de angst bestaan.
Uiteindelijk kan die angst zo erg worden dat er een specifieke fobie ontstaat.
Specifieke fobieën komen vrij veel voor: één op de tien mensen krijgt er ooit mee te maken.
WANNEER HEB JE HULP NODIG ?
Ben je buitenproportioneel bang voor spinnen, prikken, bepaalde dieren, autorijden, of andere situaties? Heb je hoogtevrees of ben je bang voor bloed? Je hebt hulp nodig als de angsten je normale, dagelijkse bezigheden belemmeren. Zoals werken of sporten.
Twijfel je of je hulp nodig hebt? Bespreek het met je huisarts.
HOE WERKT COGNITIEVE GEDRAGSTHERAPIE BIJ FOBIE ?
Je gedrag en gedachten houden de angst in stand. Tijdens de therapie gaan we actief werken aan het veranderen daarvan. Ook belangrijk bij cognitieve gedragstherapie is dat je leert door dingen te ervaren. Dit alles gebeurt stap voor stap. Als therapeut heb ik veel kennis over angst en cognitieve gedragstherapie. Jij bent de expert over jezelf. Cgt is een actieve samenwerking tussen ons beiden.
Samen doen we stapsgewijs oefeningen om geleidelijk aan om te gaan met juist die situaties die je spannend vindt. Dit heet exposure. Stel: je bent bang voor honden. Er wordt dan een lijst gemaakt van situaties die je spannend vindt.
Soms bekijken we tijdens de behandeling ook oefeningen voor ontspanning en ademhaling. Hierdoor krijg je meer controle over de angstige gevoelens.
Daarnaast gaan we aan de slag met de manier van denken die bij angst hoort. Zijn de gedachten reëel? Hoe logisch is het bijvoorbeeld dat een vliegtuig neerstort? Met de therapeut onderzoek je welke gedachten niet kloppen. Daarna ga je deze gedachten zo nodig wijzigen.
We gaan dus tijdens cognitieve gedragstherapie samen actief aan de slag met je gedrag en gedachten. Daardoor doorbreek je de negatieve spiraal van gedachten, gevoelens en gedrag.
TIPS
TIP 1 : SCHAT IN HOE BELEMMEREND DE FOBIE IS OP JE LEVEN
Bekijk hoe belemmerend het al dan niet voor jou en je omgeving is, en schat op die manier in of je hulp nodig hebt of niet.
Laat je wereld niet te klein worden. Als je bv vliegangst hebt, maar je gaat nooit op reis met het vliegtuig omdat jou dat niet interesseert, dan hoeft er wellicht niet echt te worden rond gewerkt.
Heb je echter bv naaldfobie, en kan je daardoor niet ingeënt worden voor die verre reis die je wou maken, en kan je geen tattoo plaatsen, en vermijd je daardoor ook de verplichte spuitjes op het werk….dan merk je wellicht wel de belemmeringen….en is het zinnig om dit probleem van de baan te helpen, om opnieuw vrijer te kunnen leven.
TIP 2 : INFORMEER JEZELF
Door er meer over te lezen, leer je dat je hier helemaal niet alleen in bent en krijg je op zich al wat meer vat op wat er gaande is.
Als je hier dan ook nog eens over praat met je omgeving, krijg je de zaken wellicht nog beter op een rijtje. op die manier kan je omgeving jou misschien ook mee helpen steunen om je angst aan te pakken.
TIP 3 : DOE ADEMHALINGS- of ANDERE ONTSPANNINGSOEFENINGEN
Er bestaan heel veel apps die je helpen om je ademhaling tot rust te krijgen of te gaan mediteren of te denken aan mindfulness.
Zoek diegene die jou het beste ligt. Dan kan je daarop terugvallen als je spanning te hoog wordt.
TIP 4 : PROBEER VOOR JEZELF JE CATASTROFALE GEDACHTEN IN KAART TE BRENGEN
Vraag je af wat het ergste is dat zou kunnen gebeuren in die situatie. Op die manier kom je dichter bij de catastrofale gedachten die een sleutelrol spelen bij de instandhouding van je vermijdings-of vluchtgedrag en daarmee van de fobie.
TIP 5 : PROBEER MINDER ERGE EN ERGERE SITUATIES OP EEN RIJTJE TE ZETTEN
Probeer minder erge en ergere situaties op een rijtje te zetten. Op die manier kan je jezelf er proberen toe helpen om je bloot te stellen aan de minst erge situatie. Immers heb je dit nodig om te ontdekken dat je gedachte niet klopt. Dit onder het motto: eerst zien en dan geloven.
Tekst geïnspireerd door de VGCT
Had je toch graag even samen verder gekeken rond hoe jouw fobie aan te pakken? Neem dan gerust contact met me op.